Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı

 

Uzman Rehber Emine KAYA

Öğrenci İşleri Daire Başkanı / Dipl. Seels. ve Psİkolojİk Danışman

TEOLOJİ ÜNİVERSİTESİ 2026-2027 EĞİTİM – ÖĞRETİM YILI ÜCRET TABLOSU

Önlisans programları yıllık ücreti: 2.000 Euro
Lisans programları yıllık ücretleri: 2.000 Euro
Yüksek Lisans ücreti: 3.000 Euro
Doktora ücreti: 5.000 Euro
Dil Eğitim ücreti, 1 kur ücreti: 1.000 Euro (2 kur birlikte alınırsa: 1.500 Euro)
Hazırlık sınıfı: 4.000 Euro
(Türkçe programlardan birine kaydolan ve Türkiye Türkçesi Belgesi olmayan öğrenciler, Dil Eğitim Merkezi Türkçe bölümünden 6 kuru tamamlayarak C2 Türkçe Sertifikası aldıktan sonra seçtiği bölüme devam eder. Bu eğitimleri de üniversitemizde görebilir.)
(Rusça programlardan birine kaydolan ve Rusça Belgesi olmayan öğrenciler, Dil Eğitim Merkezi Rusça bölümünden 6 kuru tamamlayarak C2 Rusça Sertifikası aldıktan sonra seçtiği bölüme devam eder. Bu eğitimleri de üniversitemizde görebilir.))
 
İndirimler/Burslar
Yurtdışında yaşayan : Türkiye Cumhuriyeti, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşı şehîd birinci derece yakını, gazi ve birinci derece yakını: %25
Yurtdışında yaşayan : Daha önce İlahiyat Fakültesinde eğitim görürken ara vermek zorunda kalan eski öğrencilerimize % 50 burs verilecektir. Yurtdışında yaşayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı memur ve tüm emekliler için: %10
Türk Cumhuriyetleri ve Toplulukları vatandaşları: %10

Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı (ÖİDB), öğrencilerin üniversiteye ilk kayıtlarından mezuniyetlerine kadar geçen süreçteki eğitim-öğretim ve öğrenciye ilişkin idari işlemlerini yürüten temel idari birimdir.
En basit ifadeyle:
Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı, öğrencinin üniversiteyle olan akademik-idari ilişkisinin kayıt, eğitim, sınav, belge, mezuniyet ve benzeri süreçlerini yöneten merkezi birimdir.
Burada önemli bir ayrım vardır: Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı eğitimi veren akademik birim değildir. Dersin içeriğini, akademik programı veya öğrencinin akademik danışmanlığını esas olarak fakülte, bölüm, enstitü ve akademik kurullar yürütür. Öğrenci İşleri ise bu süreçlerin öğrenciye ilişkin idari ve mevzuatsal işlemlerini yürütür.

1. Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı nedir?
Bir öğrencinin üniversiteye başvurduğunu düşünelim.
Öğrencinin:
Başvuru → Yerleşme → Kesin kayıt → Öğrencilik statüsü → Ders kayıtları → Sınavlar → Notlar → Akademik durum → Kayıt yenileme → İzin/kayıt dondurma → Mezuniyet → Diploma
şeklinde devam eden bir öğrenci yaşam döngüsü vardır.
Bu sürecin merkezi idari yönetiminde Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı önemli bir role sahiptir.

2. Öğrenci İşleri’nin temel görev alanları
Görev alanını öğrencinin yaşam döngüsü üzerinden değerlendirmek en doğru yaklaşım olur.
A. Öğrenci kabul ve kayıt işlemleri
Üniversiteye yeni öğrencilerin kayıt süreçleri yürütülür.
Örneğin:
Yeni öğrenci kayıtları,
Kesin kayıt işlemleri,
Kayıt için gerekli belgelerin kontrolü,
Öğrenci bilgilerinin sisteme aktarılması,
Öğrenci dosyalarının oluşturulması,
Kayıt durumlarının güncellenmesi
gibi işlemler yapılır.

3. Öğrenci bilgi sisteminin öğrenci işleri boyutu
Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı, üniversitenin Öğrenci Bilgi Sistemi (OBS) üzerindeki akademik-idari süreçlerin yöneticilerinden biridir.
Örneğin sistemde:
Öğrenci kaydı,
Ders kayıtları,
Ders programları,
Notlar,
Akademik durum,
Öğrencilik statüsü,
Mezuniyet durumu
gibi bilgiler tutulur.
Burada önemli bir ayrım:
Bilgi İşlem Daire Başkanlığı → sistemin teknik altyapısından
Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı → sistemdeki öğrenci süreçlerinin idari/akademik kurallarından
sorumlu olabilir.
Örneğin Öğrenci İşleri:
“Bir öğrencinin mezun olabilmesi için hangi şartları sağlaması gerekiyor?”
sorusunun mevzuat ve akademik kurallar açısından belirlenmesine ve uygulanmasına ilişkin süreci yönetir.
Bilgi İşlem ise bu kuralların OBS üzerinde teknik olarak çalışmasını sağlar.

4. Ders kayıtları ve kayıt yenileme
Öğrencilerin her dönem:
Kayıt yenilemesi,
Ders seçmesi,
Ders bırakması,
Ders eklemesi,
Ders değişikliği yapması
gibi işlemlerin idari süreçleri yürütülür.
Ancak burada da önemli bir görev ayrımı vardır.
Örneğin:
“Bu öğrenci bu dersi alabilir mi?”
sorusunun akademik değerlendirmesi ilgili bölüm/fakülte tarafından yapılabilir.
Öğrenci İşleri ise bu kararın mevzuata ve öğrenci kayıt sistemine doğru şekilde yansıtılmasını sağlar.

5. Sınav ve not işlemleri
Öğrencilerin:
Ara sınav,
Final,
Bütünleme,
Tek ders,
Mazeret sınavı
gibi sınav süreçlerine ilişkin idari işlemler takip edilir.
Ayrıca:
Not girişleri,
Not değişiklikleri,
Başarı durumları,
Akademik ortalamalar,
Başarı belgeleri
gibi işlemlerin öğrenci sistemine doğru şekilde işlenmesi sağlanır.
Ancak notu veren akademisyendir; Öğrenci İşleri notun idari kaydını ve mevzuata uygun süreçlerini yönetir.

6. Öğrencilik statüsünün yönetimi
Öğrencinin üniversitedeki statüsünün güncel tutulması önemli bir görevdir.
Örneğin:
Aktif öğrenci,
Kayıt dondurmuş öğrenci,
İzinli öğrenci,
Mezun,
İlişiği kesilmiş öğrenci
gibi durumlar takip edilir.

7. Yatay geçiş, dikey geçiş ve benzeri işlemler
Öğrenci İşleri’nin önemli görev alanlarından biri de öğrenci hareketliliğidir.
Örneğin:
Kurumlararası yatay geçiş,
Kurum içi yatay geçiş,
Merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş,
Dikey geçiş,
Çift anadal,
Yandal
gibi süreçlerin idari işlemleri yürütülebilir.
Burada akademik değerlendirmeyi ilgili fakülte/bölüm veya komisyon yapabilir; Öğrenci İşleri ise sürecin mevzuat, kayıt ve öğrenci sistemi boyutunu yönetir.

8. Öğrenci belgeleri
Öğrencilerin ihtiyaç duyduğu resmi belgelerin düzenlenmesi ve erişime açılması da önemli bir görevdir.
Örneğin:
Öğrenci belgesi,
Transkript,
Not dökümü,
Mezuniyet belgesi,
Diploma,
Geçici mezuniyet belgesi,
Disiplin durum belgesi
gibi belgeler.
Günümüzde bunların önemli bir kısmı elektronik olarak da verilebilir.

9. Burs ve indirim işlemleri
Üniversitenin yapısına göre Öğrenci İşleri:
Burslu öğrenciler,
Ücret indirimleri,
ÖSYM bursları,
Başarı bursları,
Kardeş indirimi,
Çeşitli özel indirimler
gibi öğrencinin öğrencilik statüsüyle bağlantılı işlemleri takip edebilir.
Ancak özellikle vakıf üniversitelerinde ücret tahsilatı ve finansal işlemler Mali İşler biriminin sorumluluğunda olabilir.
Dolayısıyla:
Öğrencinin burs/indirim hakkının belirlenmesi ve sisteme işlenmesi → Öğrenci İşleri
Ücretin tahakkuku/tahsili → Mali İşler
şeklinde görev ayrımı yapılabilir.

10. Mezuniyet işlemleri
Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının en kritik görevlerinden biri mezuniyet süreçleridir.
Öğrencinin:
Gerekli dersleri tamamlayıp tamamlamadığı,
Kredi/AKTS şartlarını sağlayıp sağlamadığı,
Genel not ortalamasının yeterli olup olmadığı,
Mezuniyet için diğer şartları yerine getirip getirmediği
kontrol edilir.
Ancak burada da fakülte/bölüm ile Öğrenci İşleri arasında koordinasyon vardır.
Örneğin:
Bölüm → öğrencinin akademik mezuniyet durumunu değerlendirir.
Öğrenci İşleri → mezuniyet işlemlerini mevzuat ve öğrenci kayıtları açısından tamamlar.

11. Diploma ve mezun belgeleri
Mezuniyet sonrasında:
Diploma,
Diploma eki,
Geçici mezuniyet belgesi,
Mezuniyet kayıtları
gibi belgelerin hazırlanması ve teslim süreçleri yürütülür.
Ayrıca mezunların kayıtlarının arşivlenmesi ve gerektiğinde doğrulanması sağlanır.

12. Öğrenci disiplin işlemleri
Üniversitenin mevzuatına göre disiplin süreçlerinin öğrenci kayıtlarına işlenmesi ve idari takibi de Öğrenci İşleri ile ilişkili olabilir.
Örneğin:
Disiplin cezası,
Uyarı,
Kınama,
Uzaklaştırma
gibi kararların öğrenci kayıtlarına işlenmesi ve gerekli idari işlemlerin yapılması söz konusu olabilir.
Ancak disiplin kararını Öğrenci İşleri Daire Başkanı vermez.
Karar, ilgili yetkili kurul veya makam tarafından verilir; Öğrenci İşleri gerekli idari kayıt ve uygulama işlemlerini yürütür.

13. Öğrenci istatistikleri ve raporlama
Öğrenci İşleri üniversitenin en önemli veri kaynaklarından biridir.
Örneğin:
Toplam öğrenci sayısı,
Fakülte bazında öğrenci sayıları,
Program bazında öğrenci sayıları,
Yeni kayıt sayıları,
Mezun sayıları,
Yatay geçişler,
Uluslararası öğrenciler,
Öğrenci başarı durumları
gibi istatistikleri oluşturabilir.
Bu veriler:
Rektörlük,
YÖK,
ÖSYM,
diğer kamu kurumları,
kalite ve akreditasyon süreçleri
için gerekli olabilir.

14. Öğrenci işleri açısından kalite ve mevzuat
Öğrenci İşleri’nin önemli sorumluluklarından biri de öğrenci işlemlerinin ilgili mevzuata uygun yürütülmesidir.
Örneğin:
Yükseköğretim mevzuatı,
Üniversitenin eğitim-öğretim yönetmelikleri,
Senato kararları,
Yönetim Kurulu kararları,
Akademik takvim,
Üniversitenin yönergeleri
gibi düzenlemelerin öğrenci işlemlerine doğru şekilde uygulanmasını sağlar.
Bu nedenle Öğrenci İşleri Daire Başkanı aynı zamanda öğrenci mevzuatının uygulamasında önemli bir idari koordinasyon makamıdır.

15. Öğrenci İşleri Daire Başkanı ne yapar?
Başkanın görevi öğrencilerin günlük işlemlerini bizzat yapmak değildir.
Örneğin:
Bir öğrencinin transkriptini Başkan hazırlamaz.
Her öğrencinin ders kaydını Başkan yapmaz.
Her diplomanın basım işlemini Başkan bizzat gerçekleştirmez.
Başkanın görevi bu sistemin tamamını yönetmektir.

Başkanın temel görevleri
1. Öğrenci İşleri Daire Başkanlığını yönetmek
Başkan:
Şube müdürlerini,
Öğrenci işleri personelini,
Fakülte/enstitü öğrenci işleriyle koordinasyonu
yönetir.

2. Öğrenci mevzuatının doğru uygulanmasını sağlamak
Örneğin yeni bir yönetmelik çıktığında:
“Bu değişiklik üniversitemizin öğrencilerine nasıl uygulanacak?”
sorusunun idari uygulamasını organize eder.
Bu nedenle Başkanın yükseköğretim mevzuatına oldukça hâkim olması gerekir.

3. Akademik birimlerle koordinasyon
Başkan:
Fakülteler,
Enstitüler,
Yüksekokullar,
Meslek yüksekokulları,
Akademik bölüm başkanlıkları
ile sürekli koordinasyon halinde çalışır.
Örneğin:
“Bu programdaki öğrencilerin mezuniyet koşullarının OBS’de doğru çalışması gerekiyor.”
gibi konularda akademik birimlerle birlikte çalışır.

16. Rektörlüğe karşı görevi
Öğrenci İşleri Daire Başkanı, Rektörlüğe öğrencilerle ilgili konularda doğru, güncel ve güvenilir bilgi sağlamakla sorumludur.
Örneğin Rektör:
“Üniversitemizde bu yıl kaç yeni öğrenci kayıt yaptırdı?”
“Kaç öğrenci mezun olacak?”
“Hangi programlarda kontenjan doluluk oranı düşük?”
“Kaç uluslararası öğrencimiz var?”
“Mezuniyet aşamasında kaç öğrencimiz bulunuyor?”
gibi sorular sorduğunda Başkan ilgili verileri hazırlatır ve sunar.

17. Daire Başkanının stratejik rolü
Modern bir üniversitede Öğrenci İşleri Daire Başkanı sadece “evrak yöneten” bir yönetici olmamalıdır.
Örneğin öğrenci verilerine bakarak:
Kayıt eğilimleri,
Öğrenci sayılarındaki değişim,
Mezuniyet oranları,
Öğrenci kayıpları,
Programların doluluk oranları,
Öğrencilerin akademik ilerlemeleri
konusunda Rektörlüğe veriye dayalı karar desteği sunabilir.
Bu nedenle Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı, üniversitenin stratejik yönetimi açısından da önemli bir veri merkezidir.

18. Öğrenci İşleri ile diğer birimler arasındaki görev ayrımı
Bu konu özellikle üniversite teşkilat yapısında önemlidir.
Birim
Temel görev
Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı
Öğrencinin idari/akademik kayıt süreçleri
Fakülte/Bölüm
Eğitim, dersler ve akademik değerlendirme
Enstitü
Lisansüstü öğrenci ve eğitim süreçleri
Personel Daire Başkanlığı
İnsan kaynakları ve personel işlemleri
Mali İşler
Öğrenci ücretleri ve tahsilatın mali boyutu
Bilgi İşlem
Öğrenci bilgi sisteminin teknik altyapısı
Uluslararası İlişkiler
Değişim programları ve uluslararası hareketlilik
Sağlık, Kültür ve Spor
Öğrencilerin sosyal, kültürel ve sportif hizmetleri
Kütüphane
Bilgi ve akademik kaynak hizmetleri
Bu ayrım sayesinde aynı işin iki farklı birim tarafından yapılmasının veya hiçbir birimin sorumluluğunda olmamasının önüne geçilebilir.

19. İdeal organizasyon yapısı
Orta veya büyük ölçekli bir üniversitede Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı örneğin şöyle yapılandırılabilir:
Öğrenci İşleri Daire Başkanı
Öğrenci Kayıt ve Kabul Şube Müdürlüğü
Öğrenci Hizmetleri Şube Müdürlüğü
Mezuniyet ve Diploma Şube Müdürlüğü
Öğrenci Bilgi Sistemi ve Veri Yönetimi Birimi
Mevzuat ve Akademik İşlemler Birimi
Üniversitenin büyüklüğüne göre ayrıca:
Uluslararası öğrenci işlemleri,
Burs ve indirim işlemleri,
İstatistik ve raporlama,
Öğrenci kalite hizmetleri
gibi alanlarda ayrı birimler de oluşturulabilir.

20. Kısaca özetlersek
Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı:
Üniversitede öğrencilerin kayıt, kayıt yenileme, ders, sınav, not, öğrenci statüsü, yatay/dikey geçiş, izin, belge, mezuniyet, diploma ve benzeri öğrenci işlemlerini ilgili mevzuat ve üniversite düzenlemeleri çerçevesinde yürüten ve koordine eden merkezi idari birimdir.
Öğrenci İşleri Daire Başkanı ise:
Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının faaliyetlerini yöneten; öğrenci mevzuatının uygulanmasını sağlayan; fakülte, enstitü ve diğer akademik birimlerle öğrenci işlemlerinin koordinasyonunu yürüten; öğrenci verilerinin doğruluğunu ve güvenilirliğini gözeten; öğrenci hizmetlerinin etkin, hızlı ve mevzuata uygun yürütülmesini sağlayan ve bu konularda Rektörlüğe karşı sorumlu olan yöneticidir.
Özellikle önemli bir nokta
Öğrenci İşleri Daire Başkanını “öğrencilerin tüm sorunlarını çözen kişi” şeklinde tanımlamak doğru olmaz. Daha doğru tanım:
Öğrenci İşleri Daire Başkanı = Üniversitenin öğrenci idari süreçlerinin yöneticisi ve koordinatörü.
Örneğin öğrenciye dersi kimin vereceğine Başkan karar vermez; öğrencinin o derse ilişkin kaydının mevzuata uygun şekilde yürütülmesini sağlar. Öğrencinin notunu Başkan vermez; notun sisteme doğru şekilde işlenmesini ve ilgili süreçlerin yürütülmesini sağlar. Öğrencinin mezuniyet kararını tek başına Başkan vermez; ilgili akademik birim ve yetkili kurulların kararlarının öğrenci işleri süreçlerine doğru biçimde uygulanmasını sağlar.